水是生命的源泉，也是塑造越南水稻农业文明的核心要素。源于人们对水源的敬畏和感激，古人形成了一套极具特色的水神崇拜和敬水信仰体系，其影响遍及越南的南北方。

值得注意的是，关于保护水源和尊重自然生态系统的这些人文主义哲学，如今不只存在于历史文献中，还被逻辑性地融入到像Cờ Thủy Tinh Châu（十二生肖棋/QiClash）这样的现代智力体育项目中——在这个游戏中，越南的文化故事是通过十二生肖的走法娓娓道来的。

越南文化中的水神信仰：

与敬畏无形现象不同， thờ Thủy thần（祭拜水神）是一个将水的力量“拟人化”为具体神灵的过程。这一信仰体系源于越南人民的生活现实：水既能带来生命和丰收，同时也是一股凶猛的力量，能引发洪水和暴雨。因此，祭拜水神包含了人类在面对自然时，既有珍惜和信任，又不乏敬畏的复杂情感。[2][3]

• Tại vùng châu thổ Bắc Bộ: Các vị thần như Nam Hải Đại Vương, Đông Hải Đại Vương hay Linh Lang Đại Vương được thờ phụng rộng rãi. Điển hình tại Nam Định, lễ hội đền Độc Bộ (Xã Yên Nhân, Ý Yên) có nghi thức tế “Tam Kỳ giang” tại ngã ba sông nhằm cầu mong mưa thuận gió hòa. Hay lễ hội đền Cây Quế (TP Nam Định) thờ Đức Thánh Linh Lang Đại Vương luôn gắn liền với ước vọng trị thủy, bảo vệ đê điều của cư dân ven sông Hồng. [2][3]

• Tại khu vực Nam Bộ: Những người mưu sinh bằng nghề “thương hồ hạ bạc” lại gửi gắm niềm tin vào các vị thần giữ sóng yên gió lặng. Một minh chứng lịch sử là Miếu Hà Dương Thủy Thần hay còn gọi là miếu ông Sóng tại Tiền Giang, tương truyền rằng khúc sông vàm Trà Lọt xưa kia sóng to gió dữ khiến nhiều thuyền bè gặp nạn. Đến thế kỷ XVII, viên tri phủ Hồ Trung Dinh đi kinh lý qua đây đã khấn vái cầu xin thần Phong Ba cho sóng lặng gió êm. Lời nguyện linh ứng, ông liền cho trùng tu ngôi miếu hoang tàn thành nơi phụng thờ khang trang. [4]

敬水信仰与传统取水仪式:

如果说祭拜水神是对自然力量的拟人化，那么崇拜水的信仰则是民众对水源的直接敬畏。这种信仰可以追溯到后来的越王胡（Vua Hùng）时代，渗透到人们精神生活的每一个角落，体现在最微小的行为中，比如在祖先祭坛上摆放一杯清澈的水，直到当地的各种仪式。 [1]

这种信仰最具特色和神圣之处，正是红河三角洲春季节日中的取水仪式（Rước nước）。该仪式的流程遵循着极为严格的规范：

• Nước không được lấy tùy tiện mà phải được lấy từ khu vực giữa dòng của các con sông lớn như ngã ba sông Hồng hoặc các giếng cổ gắn với lịch sử của di tích, nơi nguồn nước được xem là tinh khiết nhất.[1]
• Quy mô tổ chức vô cùng trang trọng, đoàn rước nước hội tụ đầy đủ cờ lọng, đội múa lân sư rồng, phường bát âm và đội tế. Nước thiêng được đựng trong các chóe, chum sứ cỡ lớn, đặt trang trọng trên kiệu bát cống (8 người khiêng).[1]
• Và khi rước về đình làng, dòng nước này được dùng để lau rửa long ngai, bài vị của thần linh và tưới cây quanh khu di tích.[1]

该仪式每年在许多地方举行，例如土 khối村、日 tân（河内）地区、ĩnh tuồng（ĩnh phúc）地区，以及陈祠开印节庆（南定）。“取水”仪式的存在，提醒着社区关于民族根源以及水资源对生态环境的至关重要的意义。[1]

那么，Cờ Thủy Tinh Châu（水晶珠棋）与这些信仰有何关联？

文化不只存在于史书中，它也总会试图通过当代形式进行重现。越南人对水资源的珍视以及渴望与自然和谐共存的愿望，成为了名为水晶珠棋（Cờ Thủy Tinh Châu）这一新型智力体育项目的灵魂。与带有军事意义的传统棋类（其中棋盘是战场，目标是俘虏王或将）不同，水晶珠棋完全摒弃了战争元素。相反，该项目重现了一个微型农业生态系统，其中自然的故事是通过十二生肖的形象来讲述的。

整个生态系统的核心是“Thủy Tinh Châu”珠，它象征着一片水域，亦即生命本身。基于此哲学，对局的核心目标是集中保护自身的水源，并对对手的“水珠”进行“ chiếu bí”。这一运行机制直接映射了关于生命起源的民间信仰：一旦失去水源或生存环境，整个生态系统便会崩塌，所有争夺权力的战争都将变得毫无意义。

秉持着这种人文主义哲学，这款棋类游戏不鼓励以任何代价去消灭对手的消极思维。每一枚十二生肖棋子都拥有反映自然生物学本性的移动方式，构建起一套严密的战术系统。要想获胜，该游戏要求玩家保持沉着冷静，具备计算平衡战局的能力，从而在十二生肖之间建立起相互联系的网络，进而形成一道坚固的屏障，保护水源免受污染和失衡。

资料来源:

[1] 红河三角洲的水信仰

[2] 南定地区的水神信仰

[3] 兆土巴克博地区的民间信仰旅游学视角

[4] 田江的百年水神庙